Kabinet stelt vereenvoudiging van 21 AOW-leefvormen voorlopig uit

In dit artikel:

Het kabinet voert het geplande objectieve partnerbegrip voor de AOW voorlopig niet in. In de begroting van Sociale Zaken en Werkgelegenheid voor 2027 is geen geld gevonden voor de hogere AOW-uitgaven die de vereenvoudiging zou veroorzaken. Daardoor blijven de huidige 21 leefvormen bestaan.

De hoogte van de AOW hangt nu af van de vraag of iemand als alleenstaand, gehuwd of samenwonend wordt beschouwd. Uitzonderingen rond mantelzorg, duurzaam gescheiden leven, kostgangers en meerdere volwassenen in één woning kunnen tot moeilijk voorspelbare verschillen leiden. De SVB noemt het systeem daarom ingewikkeld en onzeker en waarschuwt dat mensen hierdoor terughoudend kunnen worden met samenwonen of mantelzorg.

Een objectief partnerbegrip zou meer uitgaan van vaste, controleerbare criteria en de beoordeling eenvoudiger maken. De Tweede Kamer vroeg het kabinet in maart 2026 met een ruime meerderheid om de regels te harmoniseren. Het kabinet beschouwt die motie voorlopig als afgehandeld, maar benadrukt dat vereenvoudiging van de sociale zekerheid belangrijk blijft. De indieners willen het onderzoek voortzetten en zoeken mogelijk alsnog naar financiële dekking. De SVB hoopt het nieuwe systeem in 2028 te kunnen invoeren, afhankelijk van politieke besluiten en financiering.

Voor Nederlanders met AOW in Thailand verandert er voorlopig niets. Hun uitkering blijft afhangen van hun feitelijke woon- en leefsituatie; een ander adres op papier is niet altijd doorslaggevend. Veranderingen zoals samenwonen, uit elkaar gaan of duurzaam gescheiden leven moeten binnen zes weken aan de SVB worden gemeld. Omdat Nederlandse gemeenten wijzigingen in het buitenland niet automatisch doorgeven, controleert de SVB de situatie zelf en kan zij ook buiten Nederland huisbezoeken uitvoeren.