Schiphol begon 110 jaar geleden als drassig militair vliegveld

In dit artikel:

Schiphol begon op 19 september 1916 als een klein militair vliegveld in de Haarlemmermeer. Op ongeveer twaalf hectare grond naast Fort Schiphol lagen slechts een grasveld en vier houten loodsen. Nederland was tijdens de Eerste Wereldoorlog neutraal, maar wilde militair voorbereid zijn. Het vliegveld werd pas kort voor het einde van de oorlog volledig operationeel en speelde daardoor geen rol als oorlogsvliegveld.

Na de oorlog kreeg Schiphol een civiele functie. Er kwamen voorzieningen voor vracht en post en op 17 mei 1920 landde het eerste passagiersvliegtuig. In 1923 vertrok de laatste militair. De omstandigheden waren primitief: het terrein was drassig, vliegtuigen kwamen geregeld vast te zitten in de modder en reizigers bereikten de luchthaven via slechte wegen en tolbruggen.

De gemeente Amsterdam, die Schiphol in 1926 overnam, verbeterde de infrastructuur met drainage, een stationsgebouw, een verkeerstoren, een betonnen platform en een betere toegangsweg. De Tweede Wereldoorlog richtte opnieuw grote schade aan. Door de komst van grotere en zwaardere straalvliegtuigen was uiteindelijk een nieuwe luchthaven nodig. Die opende in 1967, ongeveer 2,5 kilometer ten westen van het oude terrein, met een centrale terminal tussen de start- en landingsbanen.

Daarna bleef Schiphol uitbreiden. Zo kwamen er een nieuwe verkeerstoren, Schiphol Plaza en een vijfde baan. De luchthaven groeide uit tot een internationaal knooppunt en een vertrouwd vertrekpunt voor reizigers naar onder meer Bangkok, waarmee Amsterdam nog altijd rechtstreeks is verbonden.

Ook na 110 jaar is Schiphol niet af. De luchthaven kondigde in 2025 investeringen van ongeveer 10 miljard euro aan voor onder meer betere kwaliteit, arbeidsomstandigheden, dienstverlening en verduurzaming. Tegelijk blijven geluidsoverlast, ruimtegebruik en de verdere groei onderwerp van debat.