TB-opinie: Een jaar na de belofte van schone tempelkassen verdwijnt er weer 92 miljoen via dezelfde route

In dit artikel:

De politie in Ayutthaya heeft de abt van Wat Phutthaisawan en een vrouw uit zijn omgeving aangehouden. Volgens de aanklacht werden gedurende ruim twee jaar meer dan twintig valse donatiebonnen uitgegeven, waardoor meer dan 92 miljoen baht (ongeveer 2,4 miljoen euro) uit de tempelkas verdween. Na zijn arrestatie legde de abt zijn monnikengewaad af.

De zaak vertoont sterke overeenkomsten met het schandaal rond Wat Rai Khing in 2025. Ook daar had de abt vrijwel volledige controle over de financiën en liep veel geld via een rekening van een vrouw uit zijn omgeving. Het geld zou zijn omgezet in andere bezittingen en op naam van derden zijn ondergebracht. Volgens de analyse toont de nieuwe zaak aan dat de structurele problemen na het vorige schandaal niet zijn opgelost.

In Thaise tempels hebben abten doorgaans grote zeggenschap over inkomsten en uitgaven, terwijl tegenmacht beperkt is. Bij Wat Phutthaisawan kon de abt volgens de politie zelf bonnen op naam van de tempel uitschrijven en tegelijk de kas beheren. Een tweede handtekening, onafhankelijke boekhouding en externe accountants ontbraken. Daardoor was er niemand die de bonnen en inkomsten systematisch met elkaar vergeleek. Gelovigen en tempelcommissies hebben weinig formele invloed op het financiële toezicht.

Na Wat Rai Khing beloofden de Sangha Supreme Council, het Nationaal Bureau voor Boeddhisme en de regering strengere regels en meer transparantie. Er werd onder meer gesproken over openbaarmaking van tempelinkomsten, een centrale Boeddhistische Bank en onderzoek naar tempelbezit. Ook werden vorig jaar 81 monniken door koning Vajiralongkorn van hun titel ontheven. Volgens de Bangkok Post kwamen belangrijke hervormingen echter niet van de grond: een landelijke inventarisatie, uniforme boekhouding en verplichte onafhankelijke audits bleven uit.

De fraude bij Wat Phutthaisawan had waarschijnlijk eerder aan het licht kunnen komen als de aangekondigde jaarlijkse audit was ingevoerd. Een controle had afwijkingen tussen donaties, bonnen en kasboeken of grote betalingen aan één privérekening kunnen signaleren. Nu kwam de zaak pas naar boven door politieonderzoek achteraf, onder meer met camerabeelden. De staat grijpt daarmee opnieuw in nadat het geld is verdwenen, in plaats van misbruik vooraf te voorkomen.

De regering heeft op dit terrein beperkte directe bevoegdheden. Monastieke discipline valt onder de boeddhistische Sangha en niet rechtstreeks onder een ministerie. Daarnaast moet de overheid rekening houden met de scheiding tussen staat en religie en met de grote maatschappelijke betekenis van het boeddhisme in Thailand. Toch stelt de analyse dat financiële controle geen inmenging in geloofszaken is. Zolang onafhankelijke audits en duidelijke boekhoudregels uitblijven, blijft het risico bestaan dat nieuwe tempelbestuurders dezelfde zwakke plekken gebruiken.