TB-opinie: Thailand noemt het een arbeidstekort maar het is dertig jaar lang een keuze geweest

In dit artikel:

Thailand staat voor een forse krimp en vergrijzing van zijn beroepsbevolking. Die ontwikkeling komt niet onverwacht: het aantal werkenden bereikte rond 2018 een piek en daalt naar verwachting van bijna 43 miljoen nu naar ongeveer 35 miljoen. Het lage geboortecijfer voorspelde deze trend al tientallen jaren.

Volgens de analyse heeft Thailand het probleem vooral uitgesteld. De economie werd gebouwd op goedkope, laaggeschoolde arbeid in onder meer de bouw, landbouw, visserij, industrie, horeca en huishoudelijke diensten. Daardoor was er weinig noodzaak om te investeren in automatisering, scholing en productiviteit. Meer dan een derde van de werknemers heeft hooguit basisonderwijs genoten, terwijl sectoren als de auto- en elektronica-industrie al jaren te weinig gekwalificeerde technici vinden.

Thailand vangt het tekort bovendien op met naar schatting 4 tot 5 miljoen arbeidsmigranten uit Myanmar, Cambodja en Laos. Zij vormen meer dan een tiende van de beroepsbevolking en verrichten vooral laaggeschoold werk. Deze buitenlandse arbeid is daarmee geen tijdelijke noodoplossing meer, maar de basis van hele sectoren. De Internationale Organisatie voor Migratie verwacht dat Thailand tegen 2060 ongeveer 14,4 miljoen banen niet meer met eigen inwoners kan vullen. Tegelijk ontbreekt volgens de organisatie een goed systeem om de arbeidsbehoefte te meten en een langetermijnstrategie te maken.

De vergrijzing raakt niet alleen bedrijven, maar ook gezinnen. Binnen vijftien jaar verdubbelt het aantal ouderen per honderd werkenden volgens de verwachting van tien naar twintig. In 2040 heeft Thailand mogelijk het grootste aandeel 65-plussers in de regio. Daardoor komt de zorg voor ouders en schoonouders op minder kinderen terecht, terwijl de beperkte belastingbasis het moeilijker maakt om publieke zorg en pensioenen te financieren.

Het goedkope arbeidsmodel heeft Thailand wel degelijk voordelen gebracht: bouw, export en voedselproductie bleven concurrerend en de armoede nam sterk af. Ook migranten kunnen in Thailand meer verdienen dan in hun thuisland. Maar de aanvoer van jonge arbeidskrachten droogt op doordat buurlanden eveneens vergrijzen en de situatie in Myanmar onzeker is. Meer buitenlandse werknemers aantrekken koopt daarom vooral tijd. De kernopgave is volgens de auteur investeren in onderwijs, vakmanschap, technologie en productiviteit, zodat Thailand met minder, maar beter opgeleide werknemers meer economische waarde kan creëren.