Tweetaligheid, enige gedachten daarover en paar vragen aan de lezers

In dit artikel:

Een Nederlandse vader beschrijft hoe hij zijn zoon in Thailand vanaf de geboorte tweetalig opvoedde. Zijn Thaise moeder en haar omgeving spraken Thai met hem, terwijl de vader consequent Nederlands gebruikte. Hoewel anderen Engels adviseerden, koos hij voor Nederlands omdat hij zich daarin het best kon uitdrukken. Hij las veel voor, vertelde verhalen en hield de taalontwikkeling van zijn zoon nauwgezet bij.

Tot zijn derde had de jongen een gemiddelde Nederlandse woordenschat. Later kreeg hij op werkdagen Nederlandse les via de IVIO Wereldschool en bezocht hij tijdens jaarlijkse vakanties in Nederland een week een basisschool in Zwolle. Hij haalde Thai en Nederlands zelden door elkaar, al nam hij soms Thaise zinsvolgorde over. De Nederlandse school vond hij vrijer en prettiger dan de Thaise.

Na de scheiding van zijn ouders, toen hij twaalf was, verhuisde de jongen met zijn vader naar Chiang Mai. Op een internationale middelbare school leerde hij snel goed Engels, maar stopte hij met de Nederlandse lessen. Inmiddels heeft hij een hospitality-opleiding in Thailand bijna afgerond en werkt hij in een vijfsterrenrestaurant. Hij spreekt nog goed Thai, Engels en Nederlands, maar zijn Nederlandse woordenschat en spelling zijn achteruitgegaan doordat Engels steeds vaker de plaats van Nederlandse woorden inneemt. De emotionele band met het Nederlands is volgens zijn vader wel behouden.

De schrijver omschrijft tweetaligheid als het dagelijks kunnen gebruiken van twee talen, waarbij spreek- en schrijfvaardigheid en het niveau per levensfase kunnen verschillen. Volgens hem heeft tweetalige opvoeding geen wezenlijke nadelen: een kind kent mogelijk minder woorden per afzonderlijke taal, maar heeft samen een grotere woordenschat en kan een eventuele achterstand doorgaans inhalen. Naast bredere communicatiemogelijkheden noemt hij mogelijke voordelen als sneller leren van een derde taal, creatiever denken en een beter perspectief op anderen. Ook zou meertaligheid dementie kunnen uitstellen, al presenteert hij dit als een onderzoeksbevinding.

Er bestaat volgens de auteur geen universele methode voor tweetalige opvoeding. Ouders kunnen ieder hun eigen taal spreken, samen één taal gebruiken en de tweede buitenshuis aanbieden, of beide talen door elkaar gebruiken. Kinderen kunnen daarin sterk verschillen: sommige mengen talen jarenlang, terwijl anderen ze snel gescheiden houden. Naar schatting is 35 tot 45 procent van de wereldbevolking tweetalig en groeit 5 tot 10 procent op met drie of vier talen. De schrijver sluit af met een oproep aan lezers om hun eigen ervaringen te delen.