Wat Bangkok van Nederland kan leren over leven met water

In dit artikel:

Thailand en Nederland hebben vergelijkbare waterproblemen: beide landen liggen voor een groot deel in dichtbevolkte rivierdelta’s, waar steden, economie en infrastructuur kwetsbaar zijn voor overstromingen. Voor Bangkok is vooral de Nederlandse verschuiving van uitsluitend water tegenhouden naar water ruimte geven relevant.

Na de watersnoodramp van 1953, waarbij 1.836 mensen omkwamen en circa 150.000 hectare onder water liep, bouwde Nederland de Deltawerken. Dammen, dijken en stormvloedkeringen, zoals de Maeslantkering bij Rotterdam, beschermen het land tegen hoogwater. De ervaring leert echter dat zulke infrastructuur voortdurend onderhoud, testen en aanpassingen vereist.

De hoge rivierstanden van 1993 en 1995 maakten duidelijk dat dijken steeds verder verhogen geen duurzame oplossing is. Met het programma Ruimte voor de Rivier werden op 34 locaties 39 projecten uitgevoerd: dijken werden verlegd, uiterwaarden verlaagd en extra geulen aangelegd. Sommige gebieden kregen bewust de functie om tijdelijk water op te vangen. De aanpak combineerde waterveiligheid met natuur, landschap en ruimtelijke ordening.

Dat principe is ook zichtbaar in de Noordwaard, een gebied van ongeveer 4.450 hectare dat bij hoge rivierstanden gecontroleerd kan overstromen. Voor Bangkok is dit een moeilijke maar belangrijke les, omdat waterberging concurreert met woningen, wegen en bedrijventerreinen. Toch zijn open terreinen, parkeerplaatsen en andere laaggelegen plekken nodig om regenwater op te vangen wanneer riolen, kanalen en pompen hun capaciteit bereiken.

Bangkok beschikt al over kanalen, pompen, bergingsgebieden en drainageprojecten. Volgens de Nederlandse ervaring werken die middelen pas goed als ze onderdeel zijn van één samenhangend systeem. Woningbouw, wegen, parken, rivierbeheer, kustbescherming en grondgebruik moeten daarom gezamenlijk worden gepland. Dat vereist bovendien nauwe samenwerking tussen nationale, regionale en lokale overheden.

Thailand en Nederland werken al langer samen. Na de grote overstromingen in Thailand in 2011 hielpen Nederlandse deskundigen bij onderzoek en strategische plannen; in 2021 werd de samenwerking verder vastgelegd. Tijdens een bezoek van een brede Thaise delegatie aan Nederland in maart 2026 stonden onder meer rivierbeheer, stedelijke wateropvang en klimaatbestendigheid centraal. De kennisuitwisseling werkt beide kanten op, omdat ook Nederlandse steden vaker met extreme regen te maken krijgen.

De belangrijkste Nederlandse les is daarom niet het kopiëren van grote waterkeringen, maar jarenlang ruimte reserveren voor water, infrastructuur onderhouden en vooraf vastleggen waar overtollig water veilig heen kan. Dat vraagt om grond, geld en langdurige politieke samenwerking.